Veel religieuze organisaties versieren niet enkel hun interieur met religieuze symbolen, maar ook de buitenkant. Als zo’n gebouw, om wat voor reden dan ook, overgenomen wordt door een organisatie met andere religieuze uitgangspunten is het logisch dat de nieuwe gebruikers niet altijd even gelukkig zijn met de bestaande gevelbeelden.
Maria wordt Jezus
Een mooi voorbeeld is de ‘Onze Lieve Vrouwe van Fatimakerk’ aan de Escamplaan 280. Daar hangt sinds 1955 een vijf meter hoog reliëf van Jacques van Rhijn dat de verschijning van Maria in 1917 plastisch weergeeft: onderaan de drie Portugese kinderen Lucia, Francisco en Jacinta, iets daarboven de boom waaruit links en rechts vogels verschrikt wegvliegen en helemaal bovenaan Maria, levensgroot. In 2013 nam Sion Den Haag (nu de City Life Church) het gebouw over. In hun religie staat Jezus centraal en met Maria hebben ze helemaal niks. En wat gebeurde er? De gehele scène bleef intact: behalve het hoofd van Maria! Zij veranderden het hoofd van de Heilige Maagd in het hoofd van Jezus. Haar wijsvinger omhoog werd zijn hand op zijn hart. Jezus terug op aarde…
Cultureel religieus gedoe
Een ander voorbeeld, dichter bij huis, is de ‘Engelbewaarder’ aan de gevel van Weimarstraat 300. Rond 2002 nam de Al-Qoebaschool het gebouw in gebruik en ook zij wilden vanzelfsprekend een buitengevel die aansloot bij het onderwijs in het gebouw. En hoewel moslims ook in engelen geloven (‘Engelen bezitten leven, spreken en hebben verstand’) vond het bestuur van de Al-Qoebaschool een Roomse ‘Engelbewaarder’ op de gevel toch wat ver gaan en zij wilde het beeld laten verwijderen. Toen de wijk daartegen protesteerde, lieten ze houten schotten om het beeld aanbrengen. December 2002 werden na een rechterlijke uitspraak deze schotten weer verwijderd. Cultureel religieus gedoe in de wijk…
Boekentasje
Dankzij de toenmalige protesten uit de wijk (bisdommen beschouwen zichzelf zelden als behoeders van religieuze cultuur in dit soort discussies) kunnen we dus nog steeds genieten van dit prachtige beeld van Pieter Biesiot (1890-1980). Een engel (let op de licht gestileerde vleugels) die met zijn rechterhand de hand van het kind vasthoudt, zijn linkerhand op de zijn schouder heeft liggen, terwijl het jongetje zelf in zijn linkerhand een boekentasje vasthoudt. Samen op weg naar en in het katholieke onderwijs.
Beelden als een tekening
Pieter Biesiot is vooral bekend vanwege zijn religieuze beelden. In de kerk aan de Elandstraat staat meteen bij binnenkomst rechts een ‘Heilig Hart’ van ruim drie meter hoog, met in de sokkel een zestal uitgewerkte figuren. Biesiot was vernieuwend, onder andere door de invloed van Jan Toorop. Hij maakte geen klassieke heiligenbeelden, zoals je ze in miniatuurvorm nog bij honderden in Kringloopwinkels tegen komt, maar strak gestileerde figuren. Beelden als een tekening. Biesiot beperkte zich niet tot religieuze kunst: ook de vier grote beelden van groen dolomietensteen op de gevel van Peek & Cloppenburg aan de Grote Marktstraat zijn van zijn hand en niet de vergeten het bevrijdingsmonument in de Loosduinse Hoofdstraat.
Opvallend van de Engelbewaarder is dat het gezicht van zowel de jongen als van de engel aan de onderkant erg is verweerd. Pieter Biesiot is een belangrijk Nederlands beeldhouwer. Nu de engel in 2002 niet verwijderd is en niet in een bekisting staat, is het anno 2018 zaak dat het beeld snel wordt gerestaureerd. Waar zijn de behoeders van het beeld uit 2002…?
